Έχω την εντύπωση πως ποτέ δεν θα λείψουν άνθρωποι τόσο αφελείς για να πιστεύουν ότι παρακολουθώντας "σεμινάρια" ποίησης ή γραφής (έναντι αδρής αμοιβής συνήθως) μπορούν να καλυτερεύσουν την δική τους γραφή ή ακόμα και να μάθουν να γράφουν δημιουργικά εκ του μηδενός.Μου φαίνεται εντελώς παράλογο κάτι τέτοιο, και θα έλεγα ακόμα πως πρόκειται για ό,τι πιο αντιποιητικό θα μπορούσε να φανταστεί κάποιος. Αυτός ήταν ο λόγος άλλωστε, που όταν μου προτάθηκε κάποτε να διδάξω σε τέτοια σεμινάρια, αρνήθηκα κατηγορηματικά.
Περαιτέρω, θα πρέπει ίσως να αποσαφηνιστεί εδώ ότι η ποίηση ΔΕΝ είναι κάποια "ειδικότητα", της οποίας τα συντεχνιακά ή επιστημονικά "μυστικά" μπορούν να μεταφερθούν ex cathedra από κάποιον σε άλλους. Ή αν συνιστά μια ειδικότητα τότε έχει ως αντικείμενο της, το εντελώς αντίθετό της: το όλο, το καθολικό, την πληρότητα.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίον σοφά οι ποιητές δεν παίρνουν "πτυχίο" ποίησης από κάποιο πανεπιστήμιο, και ελεύθερα μπορεί να γράψει και να τυπώσει ο καθένας. Από εκεί και πέρα, αν είναι όντως ποιητής, αυτό θα το κρίνουν η ζωή και ο χρόνος. Και αν είναι πολύ καλός ή όχι, αυτό σίγουρα θα το κρίνουν οι κατοπινότερες γενεές.
Σε κάθε περίπτωση ο ποιητικός λόγος είναι το προϊόν πολλών συνισταμένων: του βιώματος, της παιδείας, της αφοσίωσης και ακόμα, όπως θα έλεγε και ο Νίκος Καρούζος, ενέχει ένα είδος "πεπρωμένου", "ο ποιητής είναι περιπέτεια εκ γενετής".
Είναι αφέλεια ή και συνειδητή εκμετάλλευση, όπως έχουν επισημάνει ορθά και άλλοι ιστολόγοι, να διατηρείται η πεποίθηση πως αυτή η "περιπέτεια" για την οποία ομιλεί ο Νίκος Καρούζος "διδάσκεται"...
Και ούτε υπάρχει σε αυτές τις περιπτώσεις ποίηση γενικά. Υπάρχει πάντα η ποίηση κάποιου, και αυτή συνήθως αναπαράγεται και μεταφέρεται στο όποιο αφελές ακροατήριο που πιστεύει ότι μπορεί "να μάθει να γράφει" πληρώνοντας.
Η ποίηση, πέραν των άλλων, είναι αυστηρά εγω-ική τέχνη. Ένας ποιητής αναπόφευκτα ζει πρώτα στην ποίησή του, και μετά σε οποιανδήποτε άλλη. Κατά συνέπεια, τα σεμινάρια αυτά είναι καταδικασμένα απλά να υπομνηματίζουν καθαρά εξωτερικές και επιδερμικές συνισταμένες της γραφής κάποιου, και όχι γενικά της γραφής, χωρίς την καρουζική "περιπέτειά" της, αν υποθέσουμε πως ο διδάσκων είναι όντως ποιητής.
Είναι κάτι περισσότερο από φανερό, και θα ήμουν άδικος αν δεν το έβλεπα, πως διάφοροι έχουν πραγματικά έντιμες προθέσεις όσον αφορά την διδασκαλία της ποίησης, και πιστεύουν στα σοβαρά ότι έχουν το δικαίωμα να την διδάσκουν σε άλλους ex cathedra, και να αμείβονται μάλιστα για αυτό. Άλλες περιπτώσεις σίγουρα δεν διαφέρουν από καθαρή απάτη.
Πράγματι, δεν είναι όλες οι περιπτώσεις των "διδασκόντων" ίδιες από την άποψη της πρόθεσης· δεν παύει ωστόσο το αποτέλεσμα να είναι το ίδιο: σύγχυση, παραπλάνηση, άδικα πληρωμένα χρήματα.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, θα έλεγα το εξής "σκληρό" (αλλά αληθινό): για μένα, οι ακροατές τέτοιων "σεμιναρίων" είναι "τελειωμένες" υποθέσεις ποιητικά. Αφ' ης στιγμής, πείσθηκαν πως η ποίηση "διδάσκεται" τότε, αμφιβάλλω πολύ βάσιμα, αν θα άφηναν ποτέ την ίδια την ζωή, και κυρίως, τον πιο αχανή, εσώτερο ποιητικό εαυτό τους (που θα όφειλαν να έχουν εφ'όσον διακήρυξαν ποιητική πρόθεση), να τους την διδάξει...
Περαιτέρω, θα πρέπει ίσως να αποσαφηνιστεί εδώ ότι η ποίηση ΔΕΝ είναι κάποια "ειδικότητα", της οποίας τα συντεχνιακά ή επιστημονικά "μυστικά" μπορούν να μεταφερθούν ex cathedra από κάποιον σε άλλους. Ή αν συνιστά μια ειδικότητα τότε έχει ως αντικείμενο της, το εντελώς αντίθετό της: το όλο, το καθολικό, την πληρότητα.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίον σοφά οι ποιητές δεν παίρνουν "πτυχίο" ποίησης από κάποιο πανεπιστήμιο, και ελεύθερα μπορεί να γράψει και να τυπώσει ο καθένας. Από εκεί και πέρα, αν είναι όντως ποιητής, αυτό θα το κρίνουν η ζωή και ο χρόνος. Και αν είναι πολύ καλός ή όχι, αυτό σίγουρα θα το κρίνουν οι κατοπινότερες γενεές.
Σε κάθε περίπτωση ο ποιητικός λόγος είναι το προϊόν πολλών συνισταμένων: του βιώματος, της παιδείας, της αφοσίωσης και ακόμα, όπως θα έλεγε και ο Νίκος Καρούζος, ενέχει ένα είδος "πεπρωμένου", "ο ποιητής είναι περιπέτεια εκ γενετής".
Είναι αφέλεια ή και συνειδητή εκμετάλλευση, όπως έχουν επισημάνει ορθά και άλλοι ιστολόγοι, να διατηρείται η πεποίθηση πως αυτή η "περιπέτεια" για την οποία ομιλεί ο Νίκος Καρούζος "διδάσκεται"...
Και ούτε υπάρχει σε αυτές τις περιπτώσεις ποίηση γενικά. Υπάρχει πάντα η ποίηση κάποιου, και αυτή συνήθως αναπαράγεται και μεταφέρεται στο όποιο αφελές ακροατήριο που πιστεύει ότι μπορεί "να μάθει να γράφει" πληρώνοντας.
Η ποίηση, πέραν των άλλων, είναι αυστηρά εγω-ική τέχνη. Ένας ποιητής αναπόφευκτα ζει πρώτα στην ποίησή του, και μετά σε οποιανδήποτε άλλη. Κατά συνέπεια, τα σεμινάρια αυτά είναι καταδικασμένα απλά να υπομνηματίζουν καθαρά εξωτερικές και επιδερμικές συνισταμένες της γραφής κάποιου, και όχι γενικά της γραφής, χωρίς την καρουζική "περιπέτειά" της, αν υποθέσουμε πως ο διδάσκων είναι όντως ποιητής.
Είναι κάτι περισσότερο από φανερό, και θα ήμουν άδικος αν δεν το έβλεπα, πως διάφοροι έχουν πραγματικά έντιμες προθέσεις όσον αφορά την διδασκαλία της ποίησης, και πιστεύουν στα σοβαρά ότι έχουν το δικαίωμα να την διδάσκουν σε άλλους ex cathedra, και να αμείβονται μάλιστα για αυτό. Άλλες περιπτώσεις σίγουρα δεν διαφέρουν από καθαρή απάτη.
Πράγματι, δεν είναι όλες οι περιπτώσεις των "διδασκόντων" ίδιες από την άποψη της πρόθεσης· δεν παύει ωστόσο το αποτέλεσμα να είναι το ίδιο: σύγχυση, παραπλάνηση, άδικα πληρωμένα χρήματα.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, θα έλεγα το εξής "σκληρό" (αλλά αληθινό): για μένα, οι ακροατές τέτοιων "σεμιναρίων" είναι "τελειωμένες" υποθέσεις ποιητικά. Αφ' ης στιγμής, πείσθηκαν πως η ποίηση "διδάσκεται" τότε, αμφιβάλλω πολύ βάσιμα, αν θα άφηναν ποτέ την ίδια την ζωή, και κυρίως, τον πιο αχανή, εσώτερο ποιητικό εαυτό τους (που θα όφειλαν να έχουν εφ'όσον διακήρυξαν ποιητική πρόθεση), να τους την διδάξει...
